Yezidin Səltənəti və Zalımların Aqibəti

Tarix boyu zülm edənlərin aqibəti hər zaman maraq doğurub və bu mövzu bir çox baxımdan dərs alınmalı həqiqətlərlə doludur. "Yezid səltənətin səfasını sürdümü?" sualı da məhz bu kontekstdə düşünməyə dəyər bir məqamdır. Tarixin şahidliyi ilə demək olar ki, zalımlar həmişə etdikləri zülmün cəzasız qalmadığını həm bu dünyada, həm də axirətdə görmüşlər. İlahi ədalət gec də olsa, yerini tapır. Allahın hüzuruna zülmlə gedənlərin aqibəti ağır olur. Bəzən öz ömürləri içində bu əzabı dadırlar, bəzən qorxunc ölümlərlə dünyadan gedirlər, ya da illərlə insanların nifrəti ilə yad edilirlər. Elə Yezid də buna bariz nümunədir – bu gün heç bir valideyn övladına onun adını vermək istəmir, bu ad artıq nifrətlə anılan bir simvola çevrilib.

Yezid – Qanla Yazılmış Qısa Bir Səltənət

Yezidin səltənətə gəlməsi Hicri 61-ci ildə, Kərbəla faciəsindən dərhal sonra baş verir. Əlini Peyğəmbər nəvəsi Həzrət Hüseynin qanına bulaşdırıb Allahın hüzuruna çıxması, insanın içində təkrar-təkrar "buna dəyərdimi?" sualını oyadır. Onun xilafətdə qaldığı müddət cəmi üç il yarım olub. Amma bu qısa zaman içində saysız-hesabsız qan tökülüb, saysız qadın dul, uşaqlar isə yetim qalıb. Mədinə – Peyğəmbərin şəhəri belə onun əli ilə üç gün talan edilib. Bu hadisə tarixdə "Hərra faciəsi" adı ilə tanınır və Hicri 63-cü ildə baş verib.

Bu hadisədən çox keçməmiş, Hicri 64-cü ildə Yezid qəfil və faciəvi şəkildə – ov zamanı həyatını itirib. O zaman təxminən 38 yaşı vardı. Kərbəladan sonra cəmi üç il keçmişdi. Baxanda görürsən ki, bu qədər zülmə, bu qədər qana, bu qədər iztiraba bu qısa həyat "dəyərdimi?" sualı təkrar-təkrar insanın beynində dolaşır.

Əməvilər və Zülmün Davamçıları

Yezid, Əsr-i Səadətdən sonra qurulan ilk İslam dövləti – Əməvi dövlətinin bir parçasıdır. Bu dövlət Hicri 41-ci ildə qurulmuş və təxminən 91 il davam etmişdir. Amma bu dövr siyasi hiylələr, oyunlar və hakimiyyət ehtirası ilə dolu olub. Əməvilər tarixdə iki əsas qola bölünür: Süfyani və Mərvani. Yezid, Əbu Süfyanın nəvəsi, Muaviyənin oğludur və Süfyani qoluna aiddir.

Yezidin oğlu Muaviyə isə cəmi üç ay hakimiyyətdə qala bilib. Atasından fərqli olaraq saleh və təmiz bir insan olduğu üçün Əməvilər tərəfindən sui-qəsdlə öldürülüb. Sonra hakimiyyət Mərvanın əlinə keçir və Mərvani dövrü başlayır.

Mərvan ibn Hakəm də hakimiyyət uğrunda böyük bir ehtirasla hərəkət edir. Amma onun da xilafət həyatı cəmi on ay davam edir. Hətta o da bir gecə həyat yoldaşı tərəfindən boğularaq öldürülüb. Bütün bunlar bir daha göstərir ki, dünya hakimiyyəti və məqam ehtirası çox zaman acı sonla nəticələnir.

Götürülməli Dərslər, Alınmalı İbrətlər

Bütün bu yaşananlar bir daha bizə göstərir ki, tarix yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də bu günümüz və gələcəyimiz üçün bir aynadır. Hakimiyyət və mövqe ehtirası ilə yaşayanlar, bəlkə də bir müddət sarayda və dəbdəbə içində səfa sürürlər. Amma sonda soruşulan sual həmişə eyni qalır: "Dəyərdimi?"

Xüsusilə bu zalımlara dəstək verənlər üçün bu sual daha da ağır səslənir. Unutmaq olmaz ki, ad, məqam, şöhrət və nə varsa – hamısı yalnız qəbir qapısına qədərdir. Zövq ilə, səfa ilə edilən haqsızlıqların sonu var və Allah qatında bunların heç biri bəraət gətirməz.

Əgər bu şüurla tarixə baxsaq, həm dünəndən, həm də bu gündən gerçək dərslər ala bilərik. Tarix bir rüzgar kimidir – səpələnən toxumlar kimi; bəziləri münbit torpaqlara düşüb səmərə verir, bəziləri isə quru yerlərə düşüb quruyur. Zalımların hakimiyyətləri də məhz həmin quru toxumlardır – bir parıltı verirlər, amma kök salmazlar və sonunda yox olmağa məhkumdurlar.