Bu gün yaşadığımız dünyada cəmiyyətin müxtəlif mənəvi mərtəbələri qarşısında tez-tez belə bir sual ortaya çıxır: əgər vəziyyət bu qədər acınacaqlıdırsa, niyə yeni bir peyğəmbər göndərilmir? Bu sualın cavabı, artıq vəhyin bizə çatdırılmış və qorunmuş olması ilə bağlıdır. Keçmiş ümmətlərin təbliğləri zamanla pozulmuş və unudulmuşdu. Lakin Hz. Muhəmmədin (sav) təbliği həm şifahi, həm də yazılı şəkildə qeydə alınaraq bizə qədər pozulmadan gəlib çatmışdır. Ümumiyyətlə, yazının icadı bəşər tarixində dönüş nöqtələrindən biri olub və bu yeniliyə uyğunlaşmayan sivilizasiyalar tarix səhnəsindən siliniblər. Bu mənada yazının, vəhydən doğan həqiqətlərin qorunmasında çox mühüm rolu olmuşdur. Əlimizdəki ilahi mətn və məlumatlar sayəsində özümüzü, ətrafımızı və bəşəriyyətin yönəldiyi istiqaməti dəyərləndirə bilirik. Buna görə də yeni bir kitabın göndərilməsinə ehtiyac qalmayıb, çünki vəhy elə ilk andan etibarən yazıya alınmağa başlanmışdı.
Müasir Elmin və Bəşəriyyətin Qazandıqlarının Nübüvvətlə Əlaqəsi
Burada maraqlı bir məsələ də müzakirə olunur: görəsən, müasir dövrdə elm bir növ “peyğəmbərlik vəzifəsi”ni əvəz edə bilərmi? Elm və bilik kainatdakı ayələri anlamaqda bizə yardımçı ola bilər. Eyni zamanda, Qurani-Kərimi və Hz. Peyğəmbərin (sav) hədislərini daha dərindən dərk etmək üçün elmi yanaşmalar bizə dəstək verir. Tarix boyunca alimlər, mütəfəkkirlər və ariflər tərəfindən ortaya qoyulan elmi və bədii əsərlər, ictihadın davamlılığını təmin edən amillərdən biri olub. Beləliklə, insanlığın elmi və mənəvi qazandıqları, bir mənada, nübüvvi təlimlərin çağdaş dövrlərə uyğun təfsiri kimi qəbul edilə bilər. Lakin bu yanaşma heç də həmişə qəti doğruluq təmin etmir. Bir dövrdə düzgün qəbul edilən bir bilik, başqa bir dövrdə tamamilə səhv hesab oluna bilər. Bu səbəbdən, biz mövcud idrakımızla bu təlimləri anlamağa çalışırıq, lakin bu idrak dəyişkəndir.
Nübuvvətin İnsan Həyatında Vazkeçilməz Yeri
Nübuvvətin insan həyatındakı yeri və mənası dərin şəkildə dəyərləndirilməlidir. Bu təlimin:
- Arzularımızın və düşüncələrimizin istiqamətini göstərdiyini,
- Yaxşı ilə pis arasındakı sərhədləri müəyyən etdiyini,
- İnsan üçün anlamlı olduğu müddətcə (ki qiyamətə qədər bu belə olacaq) ondan vaz keçilməsinin qeyri-mümkün olduğunu anlamalıyıq.
Əgər bir insan nübuvvəti inkar edirsə, bu, onun artıq insani xüsusiyyətlərini itirdiyini göstərir. Çünki insanın bu dünyada “qul, bəndə” olaraq necə yaşaması lazım olduğunu izah edən yeganə mənbə məhz nübuvvətdir. Həyatımızın mənasının harada və necə olduğunu deyən ən etibarlı və birmənalı səs də məhz buradan gəlir. Bu səbəbdən, peyğəmbərlik nə bir dövrdə keçici olmuşdur, nə də gələcəkdə əhəmiyyətsiz olacaq. Bu, hər zaman qorunmalı və dəyəri bilinməli bir ilahi nemətdir.
Peyğəmbərliyin İlahi İradə ilə Əlaqəsi
Peyğəmbərlik məsələsi ilə bağlı mühüm bir sual da budur: görəsən, bu mövqe çalışmaqla qazanıla bilərmi, yoxsa tamamilə ilahi iradənin bir təcəllisi olaraqmı ortaya çıxır? Peyğəmbərlik sırf Allahın seçimi ilə baş verir. Heç bir insan, nə qədər ibadət etsə də, nə qədər təmiz yaşasa da, təkcə öz səyi ilə Allahla birbaşa danışmaq kimi bir məqama çata bilməz. Amma bu, peyğəmbərlərin zəhmətsiz olduqları anlamına gəlmir. Əksinə, peyğəmbərlik olduqca ağır bir məsuliyyətdir və bu vəzifə sahiblərindən, adi insanlardan gözlənilməyən böyük fədakarlıq və itaət tələb olunur. Peyğəmbərlər bu itaəti yerinə yetirirlər, lakin bu itaət onların seçilməsinin səbəbi deyil — onlar seçildikləri üçün bu ağır yükü daşıyırlar.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder