Sübh Namazına Qalxa Bilməməyin Səbəbləri

Sübh namazına qalxa bilməməyin bir çox səbəbi var. Amma bu səbəbləri ümumiləşdirərək beş əsas başlıq altında toplamaq mümkündür. 

1. Əhəmiyyətini Dərindən Qavraya Bilməmək

Sübh namazına qalxmamağın ən köklü və yayğın səbəbi onun əsl dəyərinin, mənəvi çəkisinin içimizdə lazımi qədər yer tutmamasıdır. Bəli, hamımız bilirik ki, namaz Allahın bir əmri, sübh namazı isə günün bərəkətli başlanğıcıdır. Amma namazı buraxdığımızda əslində nəyi itirdiyimizi yetərincə dərk etmirik.

Gündəlik həyatımızda — məsələn, bir təyyarəyə yetişmək, imtahana girmək, işə gecikməmək kimi — dünyəvi məqsədlər üçün necə səylə çalışdığımızı bir düşünək. Səhərə qədər yuxusuz qalmaq belə bizi bu işlərdən saxlaya bilmir. Əgər sübh namazının da eyni, hətta daha böyük önəmini anlaya bilsəydik, yəqin ki, bu ibadətə münasibətimiz tamamilə fərqli olardı.

Bu mərhələdə əsas məsələ, bilginin şüura çevrilməsidir. Allah Rəsulunun (s.ə.s) həyatına, xüsusilə namaza verdiyi önəmə diqqət yetirmək, Quranda sübh vaxtına edilən andlar üzərində düşünmək və "sübh namazı şahidlidir" (İsra, 78) ayəsinin mənasına varmağa çalışmaq faydalı olar. Səhabələrin və böyük İslam alimlərinin sübh namazına olan münasibəti bizim üçün ciddi nümunədir.

2. Sağlam Yuxu Rejimi Qurmamaq

İkinci səbəb isə düzgün yuxu rejiminin olmamasıdır. Bu, əslində birinci maddə ilə sıx bağlıdır. Çünki əgər namazın əhəmiyyəti içimizdə yetərincə yer tutsa, yuxu rejimimizi də ona uyğun qurmağa çalışarıq.

Gecə saat 01:00, 02:00, hətta 03:00-a qədər oyaq qalmaq, təbii ki, səhər vaxtı oyanmağı fiziki olaraq çətinləşdirir. Nəzərə almaq lazımdır ki, bədənimizin də bir daşıma gücü var və o, ac qalmağa necə tab gətirmirsə, yuxusuzluğa da o qədər davam gətirmir.

Sübh namazına təravətli qalxmaq, orada huşu ilə dayanmaq üçün bədən və zehnimizin gümrah olması önəmlidir. Uyuşmuş bir şüurla, yorğun bir bədənlə qılınan namaz insana bir müddət sonra yük kimi gəlməyə başlaya bilər. Əgər sübh namazını qaçırdığımızda nə itirdiyimizi dərk edə bilsək, yuxu rejimi bizim üçün prioritetə çevriləcəkdir.

3. Qəlbin Oyanmaması – Yəni Daxili “Zəngi” Qurmamaq

Sübh namazına qalxmaq üçün yalnız telefon alarmına güvənmək kifayət etmir. Əslində əvvəlcə qəlbin içindəki “zəngi” qurmaq lazımdır. Bu da Allah Rəsulunun (s.ə.s) sünnətini həyatımıza daşımaqla mümkün olur.

Yatağa necə girdiyimiz, yatmazdan öncə hansı duaları oxuduğumuz, nə niyyətlə başımızı yastığa qoyduğumuz böyük əhəmiyyət daşıyır. Axırda edilən səmimi bir dua — “Allahım, məni sübh namazına oyat” — bəlkə də o qalxışın açarı ola bilər.

4. Yetərli Tədbirlər Görməmək

Bəzən sadəcə niyyət və dua kifayət etmir. Gərək praktik tədbirlər də görülsün. Bunlara aşağıdakıları daxil etmək olar:

• Mütləq şəkildə alarm qurmaq;

• Ağır yuxulu insanlar üçün telefonu yataqdan uzaq bir yerə qoymaq;

• Tək bir zəng əvəzinə, ard-arda bir neçə xəbərdarlıqla oyanma imkanı yaratmaq;

• Yaxınlardan — ailə üzvlərindən, dostlardan kömək istəmək;

• Xüsusilə gənclər arasında bir-birini oyatmaq vərdişi formalaşdırmaq;

• Hətta qidalanma rejimimizi belə bu məqsədə uyğunlaşdırmaq – ağır və yağlı yeməklər gecə yuxusunu pozur, nəticədə səhər qalxmaq çətinləşir.

Unutmamalıyıq ki, bir namazın qaydasına düşməsi həyatımızın bir çox sahəsində nizam yarada bilər. Bu da tədbirli olmağı tələb edir.

5. Qaçırdıqda Yetərincə Təəssüf Etməmək

Sübh namazını qaçırdıqda içimizdə dərin bir təəssüf hissi yoxdursa, bu, həmin ibadətin bizim həyatımızdakı yerini göstərir. Məsələn, bir təyyarəni qaçırsaq, bir universitet imtahanını itirsək necə məyus oluruqsa, eyni hissi sübh namazına qarşı da duymalıyıq — hətta daha dərindən.

Nəticə və Bir Bənzətmə

Sübh namazı, günün başlanğıcı olmaqla yanaşı, iman səviyyəmizin, Allahla bağımızın da göstəricisidir. Bu namaz, həyatımızdakı digər ibadətləri və gündəlik münasibətlərimizi də nizama salacaq gücə malikdir. Namaz, Allah’a bir şey vermək deyil, Allah’dan çox şey qazanmaq fürsətidir. Qəbirdə veriləcək ilk sualın da namazla bağlı olması, onun nə qədər əhəmiyyətli olduğunu göstərir.

Sübh namazına qalxmaq üçün göstərilən səy, sanki bağbanın hər səhər öz sevimli çiçəyini suvarmasına bənzəyir. Əgər bir səhər o çiçəyə su verməyi unudarsa və onun solduğunu görərsə, hiss etdiyi təəssüf və peşmanlıq, gələcəkdə daha diqqətli olması üçün içində yeni bir oyanış yaradar. Bu içdən gələn narahatlıq, çiçəyin yenidən solmaması üçün qəlbdən gələn bir çağırışa çevrilər.