Peyğəmbərimizin (sav) Yuxu Rejimi

Peyğəmbərimiz Hz. Muhəmmədin (s.ə.s) gün ərzində neçə saat yatdığını dəqiq bir şəkildə söyləmək əlbəttə ki, mümkün deyil. Çünki o dövrdə bu cür detallı saat əsaslı qeydlər aparılmırdı. Amma bizə qədər çatmış rəvayətlər və işarələr vasitəsilə müəyyən bir ümumi təsəvvür formalaşdırmaq mümkündür. Burada verilən məlumatlar, gündəlik normal hallara – yəni səfər, xəstəlik, uşaqların ağlaması və ya aclıq kimi fövqəladə vəziyyətlər xaricindəki vaxtlara aiddir.

Gecə Yatma Vərdişləri

Peyğəmbərimiz (sav) işa namazını Məscid-i Nəbəvidə camaatla qıldıqdan sonra evinə dönərdi. Bugünkü təqvimlə götürsək, məsələn yanvar ayının sonlarında, Mədinədə işa azanı təxminən 19:35-də oxunur və namazla birlikdə evə çatmaq təqribən 21:00 olur.

Evə gəldikdən sonra dərhal yatağa keçməzdi. Əvvəlcə bəzi hazırlıqlar edərdi:

• Əgər ehtiyacı olarsa, namaz dəstəmazı alardı.

• Gözlərinə sürmə çəkərdi.

• Misvakla dişlərini təmizləyərdi.

• Həyat yoldaşları ilə bir qədər vaxt keçirərdi – bu da təxminən bir saat çəkərdi.

Yatmazdan əvvəl daim oxuduğu bəzi dualar və surələr var idi:

• Fatihə, Kafirun, İxlas, Fələq və Nas surələrini oxuyardı.

• “Ey Allahım! Sənin adınla ölür, Sənin adınla dirilirəm” deyə dua edərdi.

• İki əlini birləşdirər, içlərinə üfürüb İxlas, Fələq, Nas surələrini oxuyar və sonra əlləri ilə bütün bədəninə sürtərdi – bunu üç dəfə təkrarlayardı.

• Başqa dualarında isə “Bizi yedirənə, içirənə, qoruyub yerləşdirənə həmd olsun – çünki nə qədər kimsəsiz və sığınacaqsız insanlar var” deyə şükür edərdi. Hədislərdə başqa bir çox dualar keçir ki, bu da Peyğəmbərimizin (sav) etdiyi duaların fərqli-fərqli olduğunu göstərir.

Bu hazırlıqlardan sonra, təxminən saat 22:00-da yatağa keçər və yuxuya gedərdi.

Gecə Oyanışı və Təhəccüd

Peyğəmbərimiz təqribən sübh vaxtından 1-1.5 saat əvvəl – yəni bu günlə müqayisə etsək, saat 03:00 radələrində – oyanardı.

Oyanandan sonra:

• Əgər qüsl ehtiyacı varsa qüsl alardı, yoxdursa dəstəmaz alardı.

• Sonra təxminən 1-1.5 saat davam edən təhəccüd namazı qılardı. Adətən 12 rükət olduğu rəvayət olunur.

• Təhəccüddən sonra vitr namazını da qılardı.

• Bəzən bu namazdan sonra bir qədər uzanaraq istirahət edər, bəzən isə oturub sübh namazını gözləyərdi.

Sübh və Günorta Saatları

Sübh namazı üçün dəstəmaz alar, Məscid-i Nəbəviyə gələr və camaatla namazı qıldırardı. Namazdan sonra bir müddət məsciddə oturar, ya da evinə dönüb bir qədər dincələrdi. Günə çox erkən başlayardı və sübh bərəkəti ilə bağlı çoxlu tövsiyələr verərdi.

Gecə yuxusuna əlavə olaraq, Peyğəmbərimizin (sav) günorta vaxtı bir az istirahət etdiyi – “qaylulə” adlanan – bir yuxusu da var idi:

• Bəzən zöhr namazından əvvəl, bəzən də sonra olurdu.

• Bu yuxu adətən 30 dəqiqədən 1 saata qədər çəkərdi.

• Yanvar ayı sonu üçün Mədinədə zöhr namazı 12:30-da oxunur. Bu zaman Peyğəmbərimiz namazdan sonra təxminən bir saatlıq qaylulə edərdi.

Ümumi Yuxu Miqdarı

Bütün bu məlumatlara əsaslanaraq belə bir nəticəyə gəlmək olar:

• Gecə yatdığı fasiləsiz yuxu: təxminən 5 saat (22:00–03:00)

• Günorta qaylulə: təxminən 1 saat

• Ümumilikdə orta hesabla 6 saatlıq bir yuxu müddətindən söhbət gedə bilər.

Peyğəmbərimizin yuxu rejimi sanki bir insanın gününü ən məhsuldar şəkildə dəyərləndirməsi üçün hazırlanmış bir proqram kimidir. Necə ki, bir aşbaz yeməyin dadını artırmaq üçün bütün ərzaqları və bişirmə zamanlarını dəqiq ölçür, Peyğəmbərimiz də (sav) həm bədənə, həm ruha faydalı bir rejim ortaya qoymuşdur. Bu rejimdə həm feyz var, həm nizam, həm də bərəkət.