Sıxıntılara Rəğmən Mənəviyyatı və Motivasiyanı Qorumağın Yolları

Həyat, təbiəti etibarilə sınaqlarla, dərdlərlə və ağrılarla dolu bir yolçuluqdur. Bu çətinliklər bəzən azalır, bəzən isə bir-birinin ardınca daha da ağırlaşır. Bəzən bir dərdin tam ortasında ikincisi başlayar. Lakin bu reallıq həyat sona çatana qədər dəyişmir. Əsas məsələ isə bu imtahanlar qarşısında necə dayana bildiyimiz, ruhdan düşmədən yola necə davam etdiyimizdir. Çünki mənəviyyat və motivasiya olmadan, yıxıldığımız yerdən qalxmaq və hədəflərimizə çatmaq çətinləşir. Mənəviyyat və motivasiyanı qorumaq üçün bəzi əsas prinsipləri və praktik yanaşmaları başa düşmək zəruridir:

• Allah heç kəsə gücündən artıq yük yükləməz: Qurani-Kərimdə açıq şəkildə buyurulur ki, Uca Allah heç bir bəndəsinə daşıya bilməyəcəyi yükü verməz. Bu isə deməkdir ki, qarşılaşdığımız hər bir çətinliyin öhdəsindən gəlmək potensialı içimizdə mövcuddur.

• İnsan bəzən öz yükünü özü ağırlaşdırır: Bəzən insan öz imkanlarından artıq məsuliyyətlər götürür və sonra bu çətinliklərin məsuliyyətini ya qədərə, ya da Allahın üzərinə atır. Halbuki insan etdiyi seçimlərin və nəticələrinin fərqində olmalıdır.

• İmtahanlar bəzən mükafata çevrilər: Hər bir çətinlik, əgər düzgün qarşılanarsa, insana həm bu dünyada, həm də axirətdə böyük savablar qazandıra bilər. Bu səbəbdən, hər bir sınağa sadəcə bir əzab kimi deyil, inkişaf fürsəti kimi baxmaq lazımdır.

Mənəviyyatı və Motivasiyanı Qoruma Yolları:

1. Mənəviyyat qaynaqlarını tanımaq: Bir müsəlman üçün mənəviyyatın ən böyük mənbələri Qurandır, Sünnədir, Peyğəmbərimizin (s.ə.s) həyatı, səhabələrin örnəkləri və İslam böyüklərinin təcrübələridir. Səhabələrin həyat hekayələri düzgün anlaşılarsa, onlar bizim üçün ilham və güc mənbəyinə çevrilə bilər.

2. Sınaqların içindəki hikmət və mərhəməti görmək: Qarşımıza çıxan hər bir çətinliyin içində bir xeyir gizlidir. Allah bəndəsindən nəyisə almaq istədikdə, onu daha böyüyü ilə əvəzləmək üçün alar. Bu düşüncə tərzi, yaşadığımız hər sıxıntının içində bir motivasiya qaynağına çevrilə bilər.

3. Daha böyük çətinliklərə baxaraq təsəlli tapmaq: Öz dərdlərimizi daha ağır imtahanlarla üzləşmiş insanlarla müqayisə etdikdə, halımıza şükür etməyi və içimizdə bir rahatlıq tapmağı bacararıq. Bu da mənəviyyatımız bərpasına kömək edir.

4. Fəaliyyət mərkəzli olmaq və məhsuldarlıq: Rəsulullahın (sav) “Qiyamət qopsa belə, əlinizdəki fidanı əkin” buyuruşu, insanın hətta ən çətin anlarda belə fəaliyyət içində olmasının əhəmiyyətini göstərir. Fərdi və ya ictimai mənada çöküş anları yaşansa belə, faydalı bir işlə məşğul olmaq insana dayanıqlılıq qazandırar.

5. Sadiq və saleh dostlar tapmaq: Güclü motivasiyanın ən əsas mənbələrindən biri ətrafımızdakı dost çevrəsidir. Əgər ətrafımızda belə insanlar yoxdursa, biz özümüz belə bir şəxs olmağa çalışmalıyıq və belə insanları tapmalıyıq.

6. Ağrıları daxili gücün ortaya çıxmasına bir vasitə kimi görmək: Dərd və çətinliklər bir tərəfdən insanı sınağa çəksə də, digər tərəfdən içimizdəki potensialı üzə çıxarır. Bu ağrılar insanı formalaşdırar, cilalayar və yetkinləşdirər. Belə baxdıqda, hər bir imtahan “içimdəki imkanları üzə çıxaracaq bir fürsətdir” kimi dəyərləndirilə bilər.

Unutmayaq ki, ömür məhduddur və hamımız eyni aqibətə doğru gedirik – ölümə. Həyatda baş verən sınaqlar, bir yol qəzası kimidir: qəzanın ardından saatlarla kədərlənməyin və vaxt itirməyin faydası yoxdur. Zərər dəyərləndirilər və həyat davam etdirilər. Acıların bizi məhv etməsinə, ruhumuzu çökdürməsinə və ən məhsuldar illərimizi udmasına icazə verməməliyik. Çünki həyat davam edir və bizim qarşımızda açıq-aşkar vəzifələr var: Allaha qul olmaq və yer üzünü islah etmək. Bu vəzifələri layiqincə yerinə yetirə bilmək üçün isə, əhvalımızı, mənəviyyatımızı və motivasiyamızı daim yüksək səviyyədə saxlamağa borcluyuq.